Versterk emotie met de Dutch angle

Amy Schutte 158
Als Nederlanders zou deze naam ons toch aan moeten spreken. Dutch angle (ook wel canted framing, canted angle of Dutch tilt genoemd) is een term die afkomstig is uit de cinematografie, maar die inmiddels ook op fotografie van toepassing is. Het houdt in dat de camera in een bepaalde hoek gehouden wordt, waardoor de horizon niet recht is. Bij de montage van bewegend beeld worden Dutch angles naar rechts en links vaak afgewisseld met elkaar toegepast. Twee opeenvolgende shots van een horizon naar dezelfde kant maar onder een andere hoek zijn geen bevordering van het desillusionerende effect.

De techniek werd veel gebruikt door filmregisseurs in Duitsland in de experimentele jaren 30 en 40. Het naamsdeel Dutch van de techniek is te verklaren door een versimpeling van de Engelstalige uitspraak van Deutsch (Duits) tot Dutch (Nederlands in de Engelse taal). In werkelijkheid is het dus een Duitse techniek, en geen Nederlandse.

Effect

Een Dutch tilt kan om verschillende redenen worden toegepast. Het kan drama toevoegen, een gevoel van wanorde. Ongemak of wanhoop kan ermee versterkt worden, natuurlijk afhankelijk van de rest van het onderwerp. Ook kan een cartoon achtig effect geven, waarmee het humor toevoegt aan een beeld.

Soms kan het ook gewoon het zoeken naar diagonale lijnen zijn. De eiffeltoren zie je bijvoorbeeld weleens met een Dutch angle gefotografeerd, omdat hij dan volledig in het kader past wanneer de fotograaf aan de voet staat.

Ook wordt wel eens voor Dutch angle gekozen wanneer het onderwerp een volwassene en een kind betreft. Doordat er vaak hoogteverschil zit, kun je de kijk-as als ‘horizon’ kiezen. Zo is de echte horizon gekanteld, maar geef je het gevoel alsof de twee personen op hetzelfde niveau zitten, in plaats van de volwassene die neerkijkt op het kind. Bij hoogteverschillen in onderwerpen kun je zo de betekenis, de bijsmaak eigenlijk, iets bijsturen. Bovendien kun je meer van hen in het kader krijgen, waardoor je iets dichterbij kunt gaan.

Toepassen

Het gebruik van een Dutch angle wil niet zeggen dat je direct alles wat je weet over fotografie overboord gooit. Begrijp eerst waarom we er normaal gesproken voor kiezen om een foto netjes recht te maken. De horizon geeft ondersteuning en structuur aan de foto, de verticale lijnen geven een indicatie van de juiste hoek. Bij Dutch angle richten de meeste fotografen (en cinematografen) zich op diagonale lijnen in plaats van rechte lijnen. Deze bieden nog steeds wat houvast, maar geven meer drama aan het beeld. Je kantelt de camera links of rechts en neemt een foto.

Beeld

Natuurlijk moet je scherpte nog steeds op het juiste punt liggen. Bovendien is alles wat je weet van compositie nog steeds van toepassing, alleen op een andere manier. Het gebruik van zichtlijnen werkt nog steeds, net als de regel van derden. Alleen in zijn geheel gekanteld.

Je kunt andere technieken nog steeds gebruiken, zoals panning of een zoom burst.

Houd rekening met het licht. Het kantelen van de camera kan effect hebben op de lichtinval, of in elk geval op het effect hiervan.

Experimenteer

Het kantelen van de camera kan dus de perceptie van een foto veranderen. Je kunt een bepaalde emotie, zoals verwarring of humoristisch, versterken als je het juist toepast. Het is een kwestie van oefenen, omdat het allereerst tegen één van de belangrijkste basisregels van fotografie ingaat (horizon recht!!). Maak in het begin backup foto’s met een rechte horizon. Als je uiteindelijk toch niet tevreden bent met het resultaat is alles niet verloren. Speel met de hoek en zoals voor alles in de fotografie geldt: doe het met mate.

afbeelding van Amy Schutte
Door: Amy Schutte

Amy Schutte | Redacteur

Bekijk alle artikelen van Amy