Piet van der EyndeDe naam Lightroom verklapt het al een beetje, het is het tegenovergestelde van darkroom, de donkere kamer of 'doka'. Hoewel het programma niet specifiek is ontworpen voor het omzetten van kleurenfoto's naar zwart-wit, is het pakket daar wel erg geschikt voor. Je hebt namelijk een gigantisch palet aan tools tot je beschikking, waarmee je van kleurenfoto's prachtige zwart-witplaten kunt maken. Adobe Certified Expert Piet van den Eynde licht een tipje van de sluier op in dit artikel.

Wil je alles leren over geavanceerde zwart-witomzettingen in Photoshop en Lightroom, kom dan naar onze Masterclass zwart-witbewerking op 14 oktober, waarin Piet van den Eynde je in een vol dagprogramma alles uitlegt over geavanceerde zwart-witbewerkingen.

Tip van Piet: Schiet nooit in zwart-wit op je camera, je hebt niet Lightroom aangeschaft om een camera-ontwikkelaar te laten bepalen hoe jouw foto's er uit komen te zien.

Lightroom
In Lightroom heb je de beschikking over een enorm palet aan krachtige tools. Voor kleur, maar ook voor zwart-wit.

Voorkom over- en onderbelichting

Voordat Piet begint met het maken van een zwart-wit-omzetting voert hij vaak eerst wat bewerkingen uit in het 'basic'-paneel. Zo kun je eerst zaken als de belichting en het contrast aanpassen. Zet high- en lowlight-clipping (sneltoets: J) aan om te zien of foto's over-dan wel onderbelichte delen hebben. Je kunt ook de alt-toets ingedrukt houden tijdens het aanpassen van de belichting. In principe wil je voorkomen dat delen in je donkere of lichte delen geen informatie meer bevatten. Schuif met je belichting todat je de eerste stippen ziet verschijnen en stop dan.

Piet van der Eynde
Een stevig contrast doet het vaak goed met zwart-witfoto's, maar zorg er voor dat zwarten niet te ver dichtlopen of lichte delen compleet overbelicht zijn.

Virtuele kopie

Besluit hij van een foto een zwart-witversie te maken, dan maakt Piet eerst een virtuele kopie. Zo heb je je foto in zowel kleur als zwart-wit, zonder dat het noemenswaardig extra schijfruimte inneemt. Eventueel kun je de foto ook een andere naam geven, bijvoorbeeld met de toevoeging 'BW'. Hierdoor kun je je foto's na het exporteren gemakkelijker terugvinden.

Piet van der Eynde
Wil je een foto omzetten in zwart-wit? Maak dan eerst een virtuele kopie. Zo kun je later eenvoudig terugkeren naar het origineel in kleur.

Contrast aanpassen

Omdat bij omzetten naar zwart-wit het contrast van de foto meestal lager wordt, begint Piet met het terugbrengen van contrast. Dit doet hij echter niet door het balkje 'contrast' op te schroeven, maar met de 'black and white mix'. Hier kun je voor de afzonderlijke kleuren bepalen of ze omgezet moeten worden in een lichte of donkere kleur grijs.

Piet van der Eynde
Een subtiele toning kan je foto een heel andere uitstraling geven. Hier koos Piet voor een subtiele sepia-tint.

Inzichtelijk

Piet maakt dit proces voor zichzelf inzichtelijk door tijdens de bewerking zowel de zwart-witversie als het origineel weer te geven. In plaats van te schuiven aan de verschillende sliders, gebruikt hij het pipet-gereedschap. Als je hiermee op een kleur klikt, zoals het rood uit het gewaad van de monnik, dan kun je door de muis omhoog en omlaag te bewegen die kleur omzetten in een lichtere dan wel donkerder kleur rood. Door dit te doen voor afzonderlijke kleuren zul je zien dat het contrast in je foto al grotendeels wordt hersteld.

Piet van der Eynde
Door te werken met een dubbele weergave (origneel / bewerkt) en met het pipet-gereedschap, kun je eenvoudig de toning per kleur aanpassen en daarmee het algehele contrast van je foto.

Masterclass zwart-witbewerking door Piet van den Eynde op 14 oktober

Dit zijn de eerste stappen voor een goede zwart-witomzetting. Wil je hier alles over leren? Zondag 14 oktober geeft expert Piet van den Eynde een uitgebreide Masterclass over zwart-witbewerking, speciaal voor lezers van DIGIFOTO Pro. Tijdens deze masterclass leer je alles over het maken van de beste zwart-witomzettingen met Lightroom en Photoshop. Daarnaast krijg je een exemplaar van zijn eBook 'THE POWER OF BLACK & WHITE – In Adobe Lightroom & Beyond' én een zwart-witafdruk van een door jou ingezonden foto, bewerkt door de expert.  Meer weten of aanmelden? Kijk dan hier!

Foto's  © Piet van der Eynde

eBook Lightroom
Kom naar de Masterclass Zwart-witbewerking van Piet van der Eynde en je ontvangt ook dit handige eBook over zwart-witomzettingen met Lightroom, Photoshop en diverse plug-ins.