Het fotografie-alfabet: de Y

9 februari, 2026 - 19:56

Door: Redactie DIGIFOTO Pro

Na bijna 200 jaar fotografie komen we nu om in de fotografietermen. Maar wat moet je nou echt weten? In deze rubriek gaan we langs de belangrijkste termen die je moet weten als professioneel fotograaf. Van Aberratie tot Zoomen: dit is het Fotografie-Alfabet.

Het Ynde... einde is nabij; we zijn aanbeland bij de één-na-laatste letter van het alfabet. Verder leren? Kijk dan ook op DIGIFOTO Starter!

Yaw compensation

Yaw is rotatie naar links of rechts, vooral toegepast bij filmen. Geavanceerde stabilisatiesystemen compenseren yaw-bewegingen, cruciaal bij:

panning,
tracking shots,
gimbal-loze video-opnames.

Y-axis stabilization

Na de X-as hebben we ook de Y. Bij 5-assige beeldstabilisatie corrigeert de Y-as verticale bewegingen. Dit is vooral effectief bij:

handheld video,
telelenzen,
lopen tijdens filmen.

Professionele IBIS-systemen corrigeren X, Y én rotatie.

Y-bit depth mapping

Bij compressie en kleurmapping wordt vaak extra bitdiepte toegewezen aan het Y-kanaal. Dit verklaart waarom sommige codecs vloeiende helderheidsgradaties behouden, zelfs bij sterke compressie.

Y-channel editing

In YUV- of Lab-workflows kun je het Y-kanaal aanpassen zonder kleur te beïnvloeden. Professionals gebruiken dit voor:

lokale contrastverbetering,
ruisreductie zonder kleurverschuiving,
subtiele tonale correcties.

Y-log encoding

Sommige camerasystemen gebruiken een Y-gebaseerd logprofiel waarbij vooral het helderheidskanaal logaritmisch wordt opgeslagen. Resultaat: meer dynamisch bereik in hooglichten.

Yoked sensor mount

In sommige camera-ontwerpen is de sensor mechanisch gekoppeld (yoked) aan stabilisatie-elementen. Dit verhoogt precisie bij pixel-shift en lange belichtingen.

Y-pattern noise

Een zeldzame maar bekende vorm van ruis waarbij patronen zichtbaar zijn in het helderheidskanaal. Wordt vooral zichtbaar bij extreme shadow recovery.

YUV color space

YUV is een kleurruimte waarin Y staat voor luminantie (helderheid) en U/V voor kleurinformatie. Voordeel: helderheidsdetail kan nauwkeuriger worden opgeslagen dan kleur. Het wordt veel gebruikt in video, compressie-algoritmes en live view-verwerking.