Het fotografie-alfabet: de X

2 februari, 2026 - 20:03

Door: Redactie DIGIFOTO Pro

Na bijna 200 jaar fotografie komen we nu om in de fotografietermen. Maar wat moet je nou echt weten? In deze rubriek gaan we langs de belangrijkste termen die je moet weten als professioneel fotograaf. Van Aberratie tot Zoomen: dit is het Fotografie-Alfabet.

Geen twitter deze week; dit zijn de belangrijkste termen met de X. Mis je iets of wil je verder leren? Kijk dan op DIGIFOTO Starter.

X-axis stabilization

In beeldstabilisatie verwijst de X-as naar horizontale beweging. Geavanceerde IBIS-systemen corrigeren over meerdere assen tegelijk, waaronder X, Y en rotatie.

X-curve (tone curve)

Sommige camera-profielen gebruiken een specifieke X-vormige tooncurve om contrast in middentonen te versterken terwijl highlights en schaduwen behouden blijven. Veel toegepast in filmische looks.

XDR display workflow

Extended Dynamic Range (XDR) displays tonen meer helderheidsniveaus dan standaard schermen. Voor fotografen betekent dit realistischer beoordeling van highlights en schaduwen tijdens editing.

X-light artifact

Zeldzaam, maar bij extreme contrasten kan een X-vormig lichtartefact zichtbaar worden door interne reflecties in sensorlagen. Dit wordt meestal softwarematig gecorrigeerd.

XMP sidecar files

XMP-bestanden slaan bewerkingen en metadata op naast het originele RAW-bestand. Je kan hiermee non-destructive editen, maar zonder sidecar files - bestanden die data opslaan die niet in het formaat van het originele bestand opgeslagen kunnen worden - raak je je bewerkingen kwijt. Die zijn dus zeker nodig.

X-resolution testing

Bij X-resolutietests worden kruislings georiënteerde lijnen gebruikt om lensprestaties in meerdere richtingen te analyseren. Belangrijk bij professionele lenskalibratie.

X-sync speed

De X-sync snelheid is de snelste sluitertijd waarbij je een flitser kunt gebruiken zonder zwarte balken in beeld te krijgen. Typisch ligt deze rond 1/200s of 1/250s. Daarboven is high-speed sync (HSS) nodig, met lichtverlies als gevolg.

X-Trans sensor

De X-Trans sensor van Fujifilm gebruikt een onregelmatig kleurfilterpatroon in plaats van het traditionele Bayer-patroon. Met de sensor heb je minder kans op moiré, geen optical low-pass filter nodig en de detailweergave is hoger. Nadeel: demosaicing is compexer, wat hogere eisen stelt aan RAW-software.