Picture Perfect Bozar: schoonheid door de lens

Met werk van kunstenaars uit verschillende generaties en continenten onderzoekt Picture Perfect in Bozar hoe fotografie, film en video een belangrijke rol spelen in het produceren, versterken en bevragen van dominante schoonheidsidealen. De tentoonstelling kijkt kritisch naar de invloed van de camera, maar benadert schoonheid ook als een terrein van vrijheid, veelvormigheid en menselijke expressie.

Schoonheid door de lens

Het hedendaagse schoonheidsideaal is overal aanwezig. Van sociale media en tijdschriftcovers tot cosmetische ingrepen en bewerkte selfies: het streven naar een ‘perfect’ uiterlijk is sterk verbonden met beeldcultuur. Denk aan gladde huid, jonge gezichten, gevormde lichamen en een foutloze glimlach als onuitgesproken normen waaraan mensen zichzelf en anderen afmeten.

Juist daarom spelen lens-based media een centrale rol in Picture Perfect. Fotografie en film zijn niet alleen middelen om schoonheid vast te leggen, maar ook om schoonheidsidealen te verspreiden. Beelden, en de makers daarvan, bepalen welke lichamen zichtbaar worden, welke gezichten als wenselijk gelden en welke vormen van schoonheid buiten beeld blijven.

Curator Christel Tsilibaris benadrukt dat de camera een cruciale rol heeft gespeeld in het promoten van esthetische trends en het verkopen van beautyproducten. Door de smartphone is die invloed alleen maar groter geworden: de camera is altijd dichtbij en maakt het mogelijk om uiterlijk voortdurend te bewerken, vergelijken en optimaliseren.

Picture Perfect Bozar onderzoekt het ideaalbeeld

De tentoonstelling is opgezet als een kritische verklaring. Picture Perfect in Bozar onderzoekt hoe westerse schoonheidsnormen historisch zijn ontstaan en hoe ze door kunstgeschiedenis, massamedia en digitale algoritmes zijn versterkt.

Vanaf de jaren zestig en zeventig begonnen kunstenaars deze overgeleverde idealen nadrukkelijk te bevragen. Via zelfportretten, performances, appropriatie en documentaire strategieën legden zij bloot hoe schoonheid wordt geconstrueerd. Niet als iets natuurlijks of neutraals, maar als een beeld dat telkens opnieuw wordt geproduceerd.

Toch blijft de tentoonstelling niet alleen hangen in kritiek. Veel kunstenaars eigenen zich schoonheid opnieuw toe. Zij benaderen het begrip als iets relationeels en bevrijdends, waarin ruimte is voor kwetsbaarheid, ouder worden, queerness, diversiteit en hybriditeit. Daarmee breekt de tentoonstelling het begrip schoonheid open: niet door het simpelweg af te wijzen, maar door te vragen wie er toegang toe krijgt en wie wordt buitengesloten.

De blik terugnemen

Fotografie speelt een centrale rol in Picture Perfect, juist omdat het medium dubbelzinnig is. De camera is een van de medevormers van moderne schoonheidsnormen, maar biedt ook mogelijkheden om die normen te ondermijnen.

De tentoonstelling onderzoekt daarom niet alleen wat schoonheid is, maar ook wie kijkt, wie bekeken wordt en wie de macht heeft om begeerte, aantrekkelijkheid en zichtbaarheid te definiëren. Door kunstenaars uit verschillende contexten samen te brengen, verschuift de blik van één dominant ideaal naar een veelheid aan perspectieven uit verschillende tijden en omgevingen.

Bozar kiest daarbij niet voor een moralistische benadering. Bezoekers krijgen geen oordeel opgelegd, maar worden uitgenodigd om bewuster te kijken. In een tijd waarin de druk op uiterlijk toeneemt, wordt schoonheid gepresenteerd als een dynamisch spanningsveld: iets dat kan beperken, maar ook kracht en vrijheid kan bieden.

Marianna Simnett. Blue Moon (video still), 2022. Courtesy the artist and Société, Berlin 

Kunstenaars en context

Picture Perfect brengt werk samen van een brede groep kunstenaars en beeldmakers, onder wie Rineke Dijkstra, Cindy Sherman, Zanele Muholi, Ana Mendieta, Martha Rosler, Pipilotti Rist, ORLAN, Kwame Brathwaite, Juno Calypso, Hank Willis Thomas en Garry Winogrand.

Door gevestigde namen naast jongere makers te plaatsen, ontstaat een breed historisch en geografisch perspectief. De tentoonstelling laat zien hoe schoonheidsidealen veranderen, maar ook hoe hardnekkig sommige normen blijven doorwerken.

De presentatie sluit aan op eerdere thematische tentoonstellingen van Bozar over menselijke drijfveren. Na Love is Louder, waarin liefde centraal stond, richt Picture Perfect zich op fysieke schoonheid. Tegelijk vormt de tentoonstelling een inhoudelijke tegenhanger van Bellezza e Bruttezza, waarin schoonheid en lelijkheid in de renaissance worden onderzocht.

Bozar Arcade

Een opvallend onderdeel van de tentoonstelling is Bozar Arcade, de ruimte binnen Bozar die gewijd is aan interactieve digitale kunst en videogames. Voor deze editie vormt Bozar Arcade het afsluitende hoofdstuk van Picture Perfect.

Daarmee wordt de thematiek van schoonheid doorgetrokken naar digitale cultuur. Games, interactieve installaties en digitale kunst laten zien hoe schoonheidsnormen ook in virtuele werelden worden gevormd en bevraagd. Bezoekers kunnen direct met de werken interacteren, waardoor kijken verandert in deelnemen.

Deze toevoeging verbreedt de tentoonstelling voorbij fotografie en film. Ze maakt zichtbaar hoe hedendaagse beeldcultuur steeds vaker interactief, digitaal en mede door gebruikers gevormd is.

Sfeer beeld van Bozar Arcade

Over Bozar

Bozar, het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel, is een multidisciplinair kunstencentrum waar beeldende kunst, fotografie, film, muziek, performance en digitale cultuur samenkomen. Met internationale tentoonstellingen en thematische programma’s richt Bozar zich op kunst als plek voor reflectie, debat en ontmoeting.

Met Picture Perfect Bozar worden fotografie en lens-based media ingezet om een actueel maatschappelijk thema te onderzoeken. De tentoonstelling maakt zichtbaar hoe sterk beelden ons zelfbeeld beïnvloeden, maar ook hoe kunstenaars die beeldvorming kunnen openbreken.

Praktische informatie

• Tentoonstelling: Picture Perfect. Beauty through a Contemporary Lens
• Te zien tot: 16 augustus 2026
• Locatie: Bozar / Centre for Fine Arts, Rue Ravenstein 23, Brussel
• Openingstijden: doorgaans dinsdag t/m zondag, 10:00–18:00 uur
• Discipline: fotografie, film, video en interactieve digitale kunst
• Aantal kunstenaars: 65 kunstenaars uit verschillende generaties en continenten
• Let op: de tentoonstelling bevat werken met naakt en beelden die als confronterend kunnen worden ervaren
• Bozar Arcade: aanbevolen minimumleeftijd 10 jaar
• Toegankelijkheid: toegankelijk voor bezoekers met beperkte mobiliteit met assistentie van Bozar; vooraf aanmelden wordt aangeraden

Foto boven artikel: Zed Nelson. Elham, 19, and her mother, 55.  Rhinoplasty ‘nose job’ operation.Tehran, Iran. From the series ‘Love Me’ by Zed Nelson.