Hoe word je een zelfverzekerde straatfotograaf?

Tekst en fotografie Fokko Muller, Ambassadeur DIGIFOTO Pro

Na vijftien jaar intensieve straatfotografie merkte ik in mijn begintijd diezelfde spanning. Maar weet je wat? Terugkijkend heb ik in al die jaren hooguit vijf keer een aanvaring gehad en een paar keer op verzoek een foto verwijderd. De angst, zo heb ik geleerd, zit vooral tussen jouw oren. Bedenk: de mensen op straat zijn niet van huis gegaan met het idee dat ze vandaag door jou gefotografeerd worden. Jij bent wel met dat idee de deur uitgegaan. Het is een mindset!

Angst is de grote vijand van de straatfotograaf

De angst van de straatfotograaf is een mindset die je kunt aanpakken. De sleutel tot het overwinnen ervan is het opbouwen van zelfvertrouwen. Door veel te fotograferen, wordt je houding op straat opener en meer ontspannen. En dat straal je uit! Zelfs als mensen zien dat je fotografeert, zullen ze vaak positief reageren op jouw vriendelijke blik en open houding. Mijn eigen ervaring heeft me geleerd: de adrenaline die je voelt als je begint, is heerlijk. Geniet ervan. Het is het bewijs dat je uit je comfortzone stapt. Naarmate je meer fotografeert, ebt die spanning weg en verandert het in ontspanning. Ik geef je tien beproefde stappen om je zelfvertrouwen op te bouwen en je angst te verminderen. Begin met deze laagdrempelige manieren van fotograferen om jouw drempel te verlagen.

Tien tips voor het opbouwen van je zelfvertrouwen

1. Speel met afstand

Je hoeft echt niet meteen op twee meter van je onderwerp te staan. Als je net begint, houd dan meer ruimte tussen jou en de actie. Een prima manier om dit te doen is door een zoomobjectief te gebruiken. Dit stelt je in staat je onderwerp dichtbij te brengen terwijl je zelf op een veilige afstand blijft. Wees je wel bewust dat een telezoom soms als sneaky wordt ervaren; ga hier voorzichtig mee om.

2. De mens als bijrol: architectuur en geometrie

Gebruik mensen om de grootsheid van een gebouw, een stadsgezicht of een lijnenspel te benadrukken. Focus op architectuur en geometrie – de lijnen en structuren op straat – en laat de mens de bijrol spelen. Dit is een vorm van minimalistische straatfotografie die mooie foto’s oplevert en je mensen niet herkenbaar in beeld hoeft te brengen.

3. Werk met silhouetten en licht

Een effectieve manier om te fotograferen zonder herkenbaarheid van je onderwerp: maak een silhouet. Plaats een persoon tussen jouw camera en een sterke lichtbron – dit kan de zon zijn, een heldere lucht, of een verlichte etalage. Het silhouet is donker, waardoor de persoon niet herkenbaar is. Dit werkt ook goed als je mensen van achteren fotografeert. 

4. Fotografeer een persoon van achteren

Vaak hoor je dat het fotograferen van mensen van achteren saai is. Maar je kunt op die manier zeker een creatieve foto maken. Een houding of een handgebaar vertellen soms een mooier verhaal, dan dat je iemands gezicht ziet.

5. De honden boost

Honden! De baasjes vinden het vaak leuk als hun hond wordt gefotografeerd. Je hebt dan meteen een leuk praatje en dat geeft je zelfvertrouwen een enorme boost. 

6. Oefenen in de menigte: evenementen en drukke plekken

Ga fotograferen tijdens evenementen. Mensen zijn daar vaak in een goed humeur. Ga naar drukke locaties zoals het Centraal Station in Rotterdam of de Dam in Amsterdam. Dit zijn ideale locaties om te oefenen om mensen van wat dichterbij te fotograferen zonder dat je het gevoel hebt dat iedereen jou ziet.

7. Samen sta je sterk

Voel je je onzeker? Ga samen met iemand fotograferen. Je voelt je sterker en hebt meteen steun als je wordt aangesproken. Blijf ondertussen tegen jezelf praten: je doet niets verkeerd, de angst zit écht tussen je oren.

8. Onopvallend te werk: gebruik je LCD-scherm

Wat mij enorm heeft geholpen, is het gebruik van het kantelbare LCD-scherm van mijn Olympus en OM SYSTEM camera’s. Ik kijk nooit door de zoeker, maar klap het scherm open en kijk naar beneden. Dit is een onopvallende manier van fotograferen, waardoor ik relatief weinig contact maak met de mensen die ik vastleg. Als je door de zoeker fotografeert, valt het gewoon meer op dat je foto’s maakt van iemand.

9. Een stap verder: ga wat dichterbij

Misschien ben je tevreden met de bovenstaande stijlen – en dat is prima! Maar als je voelt dat je dichter bij de actie wilt komen, dan is het tijd om je grenzen te verleggen. Dichterbij komen met een brandpuntsafstand van rond de 35 mm (full frame equivalent) geeft je de mogelijkheid mensen te fotograferen en iets van hun omgeving te laten zien. Je geeft dan meer context aan je straatfoto’s.

10. Mensen achter glas

Fotografeer passagiers in een tram, bus of trein terwijl je zelf buiten staat. Het glas fungeert als een veilige barrière. Mensen in het OV zijn gefocust op hun reis en zullen niet snel uitstappen. Je kunt hier perfect oefenen met dichterbij komen.

Respect is cruciaal: Als mensen hun gezicht afwenden of hun hand voor hun gezicht doen, stop dan direct. Heb altijd RESPECT voor je onderwerp. Ik maak dit soort foto's nog steeds graag; de verstilde blikken en reflecties geven een prachtige sfeer.

Het geposeerde straatportret

Een goede oefening voor je zelfvertrouwen: vraag het gewoon. Loop naar iemand toe en vraag of je een portret mag maken. Je krijgt 'ja' of 'nee'. Je maakt meteen een praatje, wat je helpt te formuleren waarom je straatfotografie zo belangrijk vindt. Dit is een enorme boost voor je communicatievaardigheden en zelfvertrouwen. Het doel is je angst te verminderen, de bijvangst is vaak een leuk portret.

Uiteindelijk gaat het om: gewoon doen!

Angst en durven hebben in het begin alles te maken met je gemoedstoestand. Gun jezelf de tijd. Vertrouwen opbouwen kost nu eenmaal tijd.

• Fotografeer veel: Des te meer goede ervaringen je opdoet, des te sneller je angst verdwijnt.
• Laat je niet uit het veld slaan: Vroeg of laat krijg je een keer een vervelende reactie. Leer ervan. De goede ervaringen zullen altijd overheersen.
• Workshop: Een goede workshopleider kan je letterlijk bij de arm nemen en begeleiden om die cruciale stap dichterbij te zetten – als dat nodig is voor de foto's die jij wilt maken. Kies iemand die niet alleen zelf interessante foto’s maakt, maar jou op een goede manier kan begeleiden. Die kijkt wat jij nodig hebt.

Ik hoop dat je met deze tips geïnspireerd wordt om zelf de straat op te gaan met je camera. Het is normaal dat je in het begin wat angst voelt en uit je comfortzone gaat. Tot het moment dat je gaat genieten van die mooie momenten en leuke mensen op straat. Dan wordt straatfotografie een feestje.

Fokko Muller is een fotograaf met een grote passie voor straatfotografie. Hij inspireert al jaren fotografen om de straat op te gaan met hun camera. Dit doet hij met het geven van workshops en lezingen over straatfotografie en hij is de oprichter van de Straatfotoclub. Hij is OM SYSTEM / Olympus ambassadeur.