Metamorfosen Rijksmuseum: mythe als inspiratiebron
Liefde, jaloezie, macht en transformatie: het zijn oeroude thema’s die kunstenaars al eeuwenlang fascineren. In het voorjaar van 2026 presenteert het Rijksmuseum de tentoonstelling Metamorfosen, waarin deze menselijke drijfveren visueel worden verbeeld aan de hand van tachtig topwerken uit de kunstgeschiedenis. Van klassieke meesters als Titiaan en Caravaggio tot moderne stemmen als Bourgeois en Magritte: elke gedaantewisseling vertelt een verhaal in beeld.
Klassieke gedaantewisselingen verbeeld in 80 meesterwerken
Liefde, jaloezie, macht en transformatie: tijdloze thema’s die in de beeldende kunst steeds opnieuw tot leven worden gewekt. Het Rijksmuseum brengt in 2026 een grootse tentoonstelling waarin deze oerdriften centraal staan. ‘Metamorfosen’ toont hoe kunstenaars zich eeuwenlang lieten inspireren door het gelijknamige epos van Ovidius. Met ruim 80 topstukken, van schilderijen en sculpturen tot fotografie en videokunst, biedt de expositie een rijke visuele verkenning van verandering in al haar vormen.
De kracht van de mythe in beeld
De tentoonstelling is een samenwerking tussen het Rijksmuseum en de Galleria Borghese in Rome. Centraal staat het werk Metamorphoses van Ovidius, geschreven rond het jaar 8 na Christus. Dit epische werk bevat talloze verhalen waarin mensen in dieren, bomen of sterren veranderen. De tekst fungeerde eeuwenlang als een soort beeldbijbel voor kunstenaars – een onuitputtelijke bron van dramatiek, symboliek en esthetische complexiteit.
Hendrick Goltzius, De slapende Danaë wordt gereedgemaakt voor Jupiter, 1603, Los Angeles County Museum of Art.
Van goden en mensen: een visuele evolutie
De expositie laat zien hoe kunstenaars uit verschillende eeuwen en disciplines de verhalen uit de Metamorfosen telkens opnieuw interpreteerden. Van Titiaans zinnelijke Danaë tot Caravaggio’s introspectieve Narcissus, en van Rodins marmeren Pygmalion tot Magritte’s surrealistische interpretaties: elke verbeelding draagt sporen van haar tijd, én van de universele zoektocht naar betekenis en identiteit.
Een bijzonder hoogtepunt is de confrontatie tussen twee versies van Perseus met het hoofd van Medusa – een levensgrote sculptuur van Hubert Gerhardt en het originele model van Cellini’s iconische Medusa. Nog nooit eerder werden deze werken samen tentoongesteld.
Oude mythen, nieuwe stemmen
De tentoonstelling beperkt zich niet tot de oude meesters. Ook werk van modernere kunstenaars als Brancusi, Louise Bourgeois en contemporary fotografen en videokunstenaars wordt getoond. Daarmee verbindt de expositie de klassieke thema’s met actuele vragen over identiteit, gender, zelfbeeld en innerlijke verandering.
Voor hedendaagse beeldmakers biedt dit een bijzonder rijk referentiekader: hoe verbeeld je een innerlijke gedaantewisseling in één krachtig beeld? Hoe spreek je met een beeldtaal die eeuwen overspant?
Auguste Rodin, Pygmalion et Galatée, 1908–9. The Metropolitan Museum of Art, New York.
Inspiratie voor fotografen en visuele denkers
De thematiek van transformatie en verbeelding is ook nu bijzonder actueel. In een tijd waarin identiteit, fluïditeit en zelfrepresentatie veelbesproken onderwerpen zijn, nodigt Metamorfosen uit tot reflectie. Niet alleen op hoe kunst verhalen vertelt, maar ook op hoe visuele narratieven zich aanpassen aan nieuwe tijden en technieken.
Voor fotografen, kunstenaars en beelddenkers biedt de tentoonstelling niet alleen een esthetisch feest, maar ook een inhoudelijk kompas. Klassieke mythologie als bron van vernieuwing – niet als museumstof, maar als levend materiaal voor eigentijdse beeldvorming.
Wil je je verder verdiepen in klassieke inspiratiebronnen in hedendaagse beeldtaal? Kijk dan ook bij onze artikelen over visuele interpretaties in museumcontext (interne link mogelijk).
Tentoonstellingsdetails en publicatie
De expositie is te zien van 6 februari tot en met 25 mei 2026 in het Rijksmuseum te Amsterdam. Na afloop reist een aangepaste versie door naar Galleria Borghese in Rome, waar van 22 juni tot en met 20 september 2026 een nieuwe opstelling wordt gepresenteerd.
De tentoonstelling wordt ontworpen door Aldo Bakker en begeleid door een catalogus met essays van Nederlandse en Italiaanse experts. Deze drietalige uitgave (Nederlands, Engels, Italiaans) wordt vormgegeven door Irma Boom Office en bevat beschrijvingen van alle tentoongestelde werken.
Caravaggio, Narcissus, c. 1600, Palazzo Barberini, Rome.
Praktische informatie
Locatie: Rijksmuseum, Amsterdam
Periode: 6 februari – 25 mei 2026
Toegang: reguliere museumtickets
Catalogus: drietalig, vormgeving Irma Boom Office
Partners: Galleria Borghese, The Bennink Foundation, Rijksmuseum International Circle, Rijksmuseum Patronen
Slotgedachte
Metamorfosen toont hoe de visuele kunst steeds opnieuw vorm weet te geven aan het ongrijpbare: innerlijke verandering, identiteit en verlangen. Voor iedereen die zich bezighoudt met beeld is deze tentoonstelling een unieke kans om zich te laten inspireren door eeuwenoude verhalen die vandaag verrassend actueel blijken.
Lees meer
