James Nachtwey: beste War Photographer ooit?

James Nachtwey is een Amerikaanse fotojournalist, die bekend staat als een van de beste oorlogsfotografen ooit. Hij werkte jaren voor Magnum en reisde flink wat af. Bedenk een conflict tussen 1985 en 2005, en Nachtwey was erbij. De aanslagen van 9/11? Natuurlijk. De etnische zuivering in Bosnië in de jaren '90? Ja, tuurlijk. En ook in het Zuid-Afrika rond het eind van Apartheid stond James aan de grond. Sterker nog - hij was aanwezig toen de Bang Bang Club aldaar werd aangevallen.

War Photographer (2001) volgt James Nachtwey tijdens reportages in onder meer Kosovo, Indonesië en Palestina. Wat deze documentaire onderscheidt van andere fotografiefilms is de manier waarop hij is gemaakt: er werd een kleine camera op Nachtwey’s eigen camera gemonteerd, waardoor je als kijker letterlijk meekijkt terwijl hij kadert, wacht en afdrukt. We kijken echt mee in het proces van de fotograaf, op een manier die deze schrijver verder nooit heeft gezien.

Wat je daadwerkelijk ziet in War Photographer

De film toont hoe Nachtwey zich beweegt in chaotische situaties: ziekenhuizen, vluchtelingenkampen, straten waar net geweld heeft plaatsgevonden. Hij werkt snel, maar niet gehaast. Soms maakt hij meerdere frames, soms één. Je ziet hem een halve stap naar links zetten, even wachten tot iemand zijn blik optilt, of juist besluiten niet af te drukken.

Dat fysieke proces van bewegen, positioneren en inschatten, maakt de documentaire bijzonder. Het is zeldzaam dat je zo concreet ziet hoe een ervaren fotograaf in het moment werkt.

Afstand en betrokkenheid

Wat War Photographer scherp maakt, is dat Nachtwey geen afstandelijke observator is. Hij spreekt met mensen, raakt soms letterlijk betrokken bij wat er gebeurt, maar probeert tegelijkertijd zijn rol als fotograaf te bewaken. De film stelt geen theoretische vragen over ethiek, maar toont de spanning in realtime.

Je ziet hoe hij soms dicht op mensen kruipt, hoe hij wordt aangekeken, hoe situaties kantelen. Die frictie is voelbaar. Daar hoeven geen woorden aan vuil gemaakt te worden.

Redactie en publicatie

Naast het veldwerk laat de documentaire ook zien wat er daarna gebeurt: selectie, overleg met redacties, keuzes over publicatie. Daarmee wordt duidelijk dat het werk niet stopt bij het maken van de foto. Context, timing en distributie bepalen mede de impact.

Voor fotografen die werken met nieuws, documentaire of maatschappelijke thema’s is dat een belangrijk onderdeel van het vak dat zelden zichtbaar wordt, en al helemaal niet bij één van de grootsten ooit - of nou ja, als je buiten Magnum kijkt. Technisch is er natuurlijk een hoop verandert sinds de film is uitgekomen, maar het proces van selecteren en elimineren is nog vaak hetzelfde.

Het allerfijnste? De documentaire is gewoon op Youtube te zien! Check hem hieronder.