Het verhaal van Don McCullin
Als er drie dikke boeken en bijna 1500 pagina's nodig zijn om je levenswerk te laten zien, dan ben je een grote. Don McCullin is één van de grootste oorlogsfotografen ooit en zijn verhaal is even interessant, inspirerend als aangrijpend en schokkend. Toch is het gelukt om deze man in een documentaire samen te vatten.
McCullin, geregisseerd door Jacqui Morris en David Morris, volgt de carrière van de Britse fotograaf Don McCullin. Anders dan veel fotografiedocumentaires blijft deze film dicht op het werk zelf: je ziet contactvellen, publicaties, spreads in The Sunday Times en de omstandigheden waarin de beelden zijn gemaakt.
De film bestrijkt zijn werk in onder meer Vietnam, Cyprus, Libanon en Noord-Ierland, maar ook zijn latere landschappen in Somerset. Het gaat niet alleen over conflict, maar over hoe beelden worden geselecteerd, verspreid en ingezet.
Wat zie je in McCullin?
McCullin bespreekt specifieke foto’s: waarom hij daar stond, wat er buiten het kader gebeurde, waarom hij afdrukte op dat moment. De documentaire toont ook de rol van redacteuren, met name de invloed van The Sunday Times Magazine in de jaren zestig en zeventig, en hoe foto’s een politiek gewicht kregen zodra ze werden gepubliceerd.
Je ziet spreads zoals ze destijds verschenen. Dat maakt duidelijk dat een beeld niet los functioneert, maar binnen een redactionele context. De kracht van een foto wordt mede bepaald door plaatsing, formaat en timing.
De fysieke praktijk
De film laat ook het fysieke aspect van het werk zien. McCullin werkte met film, beperkte middelen, vaak onder gevaarlijke omstandigheden. Hij moest continu aanstaan, waar hij ook was, maar kon niet zo maar van alles foto's nemen. Je merkt hoe dat invloed had op zijn manier van werken: zorgvuldig, geconcentreerd, spaarzaam met frames.
Later in de film verschuift de aandacht naar zijn landschappen. Zwart-wit, zwaar, bijna sculpturaal. Daar zie je een andere kant van zijn praktijk: controle, wachten op licht, technische precisie in afdrukken.
Ethiek en uitputting
Een belangrijk element in McCullin is de mentale impact van langdurig werken in conflictgebieden. McCullin spreekt openlijk over de uitputting en over het moment waarop hij besloot geen oorlog meer te fotograferen. Dat geeft de documentaire gewicht zonder dramatisering.
Voor fotografen die werken aan zware onderwerpen of langdurige projecten laat de film zien wat het betekent om jaar na jaar intens beeldmateriaal te produceren.
De lagen van het vak
McCullin is relevant omdat het meerdere lagen van het vak toont: veldwerk, selectie, redactie, publicatie en nalatenschap. Het laat zien hoe fotografie functioneert binnen journalistieke structuren en hoe een oeuvre zich ontwikkelt over decennia.
Geen romantiek, geen mythevorming. Wel een helder portret van een fotograaf die zijn medium serieus nam en de consequenties daarvan altijd mee droeg.
Lees meer
