Heksen? In Roemenië gewoon nog actief.

Het fotograferen van heksen in Roemenië

Siem van Woerkom 148 0
Virginia Lupu maakt fotoseries over een aparte subcultuur van mensen; heksen. 'Ik heb zelf ook wel iets van een heks in mij, voel ik'.

Foto's zonder uitleg

Fotografe Virginia Lupu staat in de fotografie wereld bekend om haar series over de groepen heksen waarmee ze ondertussen bevriend is geraakt. Deze heeft ze vastgelegd in intieme foto's. Haar serie 'TinTinTin' (sinds kort te zien op de Art Encounters Biennial in Timișoara, Roemenië) biedt een zeldzame visie op deze mystieke, matriarchale gemeenschappen.

Lupu legt haar onderwerpen vast tijdens rituelen, versierd in traditionele gewaden. De damesjurken variëren van vloeiende, maagdelijke witte kledingstukken tot brandrode motorjassen met bloemmotieven. Glinsterende schedels en voorwerpen waarvan het niet precies te bepalen is wat het nu is, centreren hun geïmproviseerde altaar. Wat doen deze mensen precies, en waarom? Op sommige foto's steken de hoofdrolspelers bladgroen boven een watermassa op terwijl de zon ondergaat. Hun handen zijn verfraaid met gouden armbanden, dikke ringen en lange felgekleurde nagels. De foto's roepen spiritualiteit, mode en mystiek op en smeken om uitleg.

(beeld: Virginia Lupu) 

Heksen en tradities

Hoe ze bij de heksen terecht kwam was eigenlijk toevallig. Het duitse tijdschrift 'Another Man' zocht naar Roma-interieurs die geschikt zouden zijn voor een modeshoot en nam contact op met Lupu voor hulp. 'Ik dacht aan heksen,' zei ze. Lupu belde wat en bereikte Mihaela Minca. De fotograaf raakte al snel bevriend met Minca door het bijwonen van haar familiefeesten: Minca's kinderbruiloften, kerstdiner en verjaardagsvieringen. In eerste instantie was Lupu niet eens geïnteresseerd in het vastleggen van de heksen. 'Ik wilde geen foto's maken,' zei ze. 'Ik was gewoon heel erg geinteresseerd in hun leefwijzens.' Toch werd de visuele mogelijkheid uiteindelijk te groot om te laten liggen, en besloot ze een fotoserie te gaan starten. De vrouwen gingen akkoord en Lupu mocht meerdere weken met hun doorbrengen. 

Tijdens het schieten van de serie ontdekte de fotografe een belangrijk esthetisch element in de rituelen van de heksen. Zo observeerde ze dat Minca een ander kleurenpalet in kleding had voor elk type spreuk. 'Rood voor liefde, geel voor overvloed en rijkdom, wit voor zegen en zwart voor krachtige zwarte magische rituelen'. De recepten en activiteiten van de vrouwen zijn niet gecentraliseerd in een boek, maar van generatie op generatie doorgegeven. Er staat nergens iets in schrift wat de bezigheden zoveel meer geheimzinnig maken. 

(beeld: Virginia Lupu)

De foto's van Lupu hebben een aparte en mooie werking; ze zijn meer openhartiger dan gecomponeerd, meer geïnteresseerd in het begrijpen van deze vrouwen als individuen dan ze voor het publiek belachelijk te maken. Lupu laat haar proefpersonen er niet meer of minder aantrekkelijk uitzien, ze vangt gewoon de vrouwen zoals ze zijn. Lupu zei dat ze alternatieve spirituele oefeningen wil destigmatiseren door de menselijkheid van beoefenaars te onthullen. Daarnaast hoopt ze ook dat kijkers Roma-bijgeloof, magische praktijken en hekserij beter zullen waarderen.

afbeelding van Siem van Woerkom

Siem van Woerkom | Redacteur

Bekijk alle artikelen van Siem