Frank van der Salm - 2 juli t/m 3 oktober 2021

Expo: NOWHERE - Imagining The Global City

Redactie 576 0
Het Nederlands Fotomuseum presenteert, in samenwerking met Paradox, NOWHERE - Imagining The Global City van fotograaf  Frank van der Salm. 

Stedenbouw als expressie van onze tijd vormt de basis van het werk van fotograaf Frank van der Salm. Over de hele wereld richt Van der Salm al 25 jaar zijn camera op het stedelijke landschap in de breedste zin. Esthetiek speelt een belangrijke rol in zijn werk. Ze is het middel waarmee hij de stedelijke wereld waarin wij leven kritisch bevraagt en verbeeldt.  

Eigen visie op de werkelijkheid

Met deze grootste overzichtstentoonstelling van zijn werk biedt het Nederlands Fotomuseum een podium aan een fotograaf die met zijn consequente werkwijze een eigen visie geeft op de werkelijkheid. En tegelijkertijd wil het museum een licht werpen op de betekenis van artificiële intelligentie voor (het verzamelen van) fotografie. De tentoonstelling bestaat uit twee radicaal verschillende delen: in een door artificiële intelligentie gestuurde videowand van 18 meter lang, zijn de 241 werken uit Van der Salms oeuvre opgenomen in een overweldigend en dynamisch geheel. Maar achter de wand heerst museale stilte: dit is het domein van de fysieke werken, met een vaste maat en verschijningsvorm die hun exclusieve wand toebedeeld hebben gekregen.

Nieuwe verbanden in 25 jaar fotografie door AI

Het opsporen en duiden van de kritische betekenis in een oeuvre is gewoonlijk het domein van de curator. Voor NOWHERE deelt curator Bas Vroege van Paradox die rol met artificiële intelligentie. Met artificiële (of kunstmatige) intelligentie kan de computer patronen herkennen in ongestructureerde gegevens en deze gebruiken om zelf beslissingen te nemen. In NOWHERE worden nieuwe verbanden in 25 jaar fotografie gezocht met behulp van artificiële intelligentie.  

Dat gebeurde niet ongericht: voor elk van de 241 beelden waaruit zijn oeuvre bestaat, benoemde Frank van der Salm zijn motieven door het toekennen van een veelvoud aan tags. Dat zijn er 41 in totaal en ze variëren van ‘24/7’ tot ‘greed’ (hebzucht) en ‘alienation’ (vervreemding). Hij gaf ze vervolgens een score tussen 0 en 1. Voorzien van deze data werden de beelden door AI-wetenschapper Gjorgji Strezoski ingevoerd in de supercomputer van de Universiteit van Amsterdam. In samenwerking met de designstudio voor interactieve media RNDR en componist Henry Vega worden de resultaten van dit experiment gepresenteerd op een videomuur van stedelijke dimensies. In deze 18x3m grote projectie verhouden de beelden zich dynamisch tot elkaar. In het tweede deel van de tentoonstelling daarentegen heerst (visuele) schaarste en concentratie. Hier zijn – geïsoleerd van elkaar - steeds maar veertien fysieke foto- en videowerken te zien. Deze keuze van veertien werken zal tijdens de tentoonstellingsperiode twee keer in zijn geheel wisselen - op dinsdag 3 augustus en op dinsdag 7 september  - met een totaal aantal fysieke werken van 38.  Entracte, 2016 - Frank van der Salm

De Collectie belicht door… artificiële intelligentie (2 juli 2021 t/m 9 januari 2022)

Tegelijkertijd met NOWHERE opent De Collectie belicht door… artificiële intelligentie, de achtste editie van de serie De Collectie belicht door. Dit keer is het niet een fotograaf die een keuze maakt uit de rijke Collectie van het Nederlands Fotomuseum, maar wordt de selectie gecreëerd met behulp van artificiële intelligentie.  Door het inschakelen van slimme computersoftware als ‘gastcurator’ maakt de software zelfstandige beeldkeuzes gebaseerd op instructies - ook wel het ‘algoritme’ genoemd – die gemaakt zijn door Frank van der Salm. Hij heeft daarbij bepaalde kenmerken van zijn eigen werk als uitgangspunt genomen.  

Met deze presentatie onderzoekt het Nederlands Fotomuseum de belangrijke rol die artificiële intelligentie kan spelen op het vlak van beeldselectie. Dat geldt niet alleen op het World Wide Web, waar miljarden beelden circuleren. Musea en archieven die grote beeldcollecties beheren kunnen artificiële intelligentie gebruiken bij het toegankelijk maken daarvan. Dus ook het Nederlands Fotomuseum, met zijn Collectie van ruim 5,6 miljoen beelden. Tijdrovende, handmatige beschrijving is dan niet langer nodig. Interessant en spannend daarbij is dat artificiële intelligentie beelden niet alleen kan ‘beschrijven’ en terugvinden, maar ook informatie en verbanden kan ontdekken die het menselijke oog en brein ontgaan.  UN, 2016 - Frank van der Salm

Over Frank van der Salm

Frank van der Salm (Delft, 1964) studeerde fotografie en audiovisuele vormgeving aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam (1992). Voor zijn werk reist Van der Salm de hele wereld over. Snelgroeiende metropolen in gebieden als Zuidoost-Azië en de Golfregio behoren tot zijn favorieten. Van der Salm werkt incidenteel samen met architectenbureaus als OMA/Rem Koolhaas, Herzog & de Meuron en MVRDV. Zijn werk is opgenomen in diverse collecties waaronder Huis Marseille (NL), Bauhaus Archiv (DE), Stedelijk Museum Amsterdam en het Rijksmuseum in Amsterdam.  

Cover boek NOWHERE: Imagining The Global City | Frank van der Salm, ontwerp door Irma Boom Office

Publicatie NOWHERE – Imagining The Global City, vormgegeven door Irma Boom

Eerder dit jaar verscheen al de publicatie NOWHERE – Imagining The Global City, vormgegeven door Irma Boom. NOWHERE brengt het werk van fotograaf Frank van der Salm uit de afgelopen vijfentwintig jaar samen. Het beeld van een consumptiegerichte, denkbeeldige wereldstad doemt op uit het door Irma Boom ontworpen boek. Beelden – soms ondersteboven –ondervragen elkaar over de werkelijkheid die ze vertegenwoordigen. Samen vormen ze het beeld van een stad die plotseling overal lijkt te zijn en tegelijkertijd nergens: zowel ‘now here’ als ‘nowhere’. Auteurs Urs Stahel, Aaron Betsky en Shumon Basar bevragen het werk vanuit het perspectief van design, architectuur, beeldende kunst en fotografie (publicatie: taal Engels, ISBN: 978-90-828708-3-1, prijs: € 55, te koop in de webshop van het Nederlands Fotomuseum). 

NOWHERE – Imagining The Global City is een Paradox productie in samenwerking met het Nederlands Fotomuseum. NOWHERE wordt mede mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, het Mondriaan Fonds, Fonds 21, Prins Bernhard Cultuurfonds (Breeman Talle Fonds) en Stichting Zabawas. 

Info: nederlandsfotomuseum.nl

afbeelding van Redactie

Redactie DIGIFOTO Pro | Redactie

Bekijk alle artikelen van Redactie