De invloed van fotografie op vrouwelijke voorvechters van vrijheid en gelijkheid

Zondag 8 maart is het Internationale Vrouwendag

Marjon van den Ende 670 0
Een dag om stil te staan bij succesvolle en minder succesvolle vrouwen. Het thema voor 2020 is vrijheid. Vrijheid zou een vanzelfsprekend recht moeten zijn. Voor iedereen ongeacht geslacht, seksuele voorkeur, religie of afkomst.

Naast alle activiteiten die op mondiaal niveau worden georganiseerd in relatie tot Nationale Vrouwendag, heeft de redactie de vrijheid genomen om een aantal foto- en filmgrafische feitjes rondom iconische vrouwen onder de aandacht te brengen. Het thema van dit jaar loopt als een rode draad door deze bescheiden online expositie.

Frida Kahlo

Kahlo was haar eigen favoriete model en schilderde maar liefst 55 selfies. Het was een soort therapie van het fysieke en psychisch lijden dat haar leven domineerde. Kahlo liep polio op toen ze zes was en kreeg een slopend busongeluk toen ze 16 was . Haar zelfportretten zijn iconisch omdat ze haar unibrow en snor in tientallen schilderijen terug liet komen en distantieerde zich hiermee publiekelijk van alle bestaande schoonheidsidealen.

Kahlo stond en staat nog steeds bekend als een – voor die tijd - bovenmatig expressief, onafhankelijk en trotse vrouw. Daarnaast was ze ook nog eens openlijk biseksueel, wat bijzonder moet zijn voor die tijd.

Met haar werk onderscheidde zij zich door sensualiteit te combineren met zwartgalligheid. In tegenstelling tot wat veel mensen dachten, heeft ze zichzelf nooit bestempeld als een surrealistische schilderes. 'Ik heb nooit dromen geschilderd. Ik heb mijn eigen realiteit geschilderd.' Haar realiteit was pijnlijk. Haar kunstzinnige uitspattingen waren een magische combinatie van haar lijden, klassieke religieuze ingrediënten en de zeer sprekende kleuren van haar inheemse cultuur. Zij maakte kunst die de wereld nog nooit op zo'n manier had gezien.

De fotograaf Nickolas Muray, die met regelmaat fotografische portretten van Frida maakte, had een affaire met deze flamboyante kunstenares. Hoewel Muray graag met Frida wilde trouwen, was Frida duidelijk. Zij had genoeg aan haar man en wilde Muray alleen als haar minnaar.

 

 

Rosa Parks

Parks zag het levenslicht in Alabama in de Verenigde Staten. Ze werkte het grootste deel van haar leven als naaister. Begin jaren 50 werd ze actief in de Afro-Amerikaanse burgerrechtenbeweging. Op een zeker moment halverwege de jaren 50 weigerde ze om haar zitplaats af te staan aan blanke passagier. Dat was volledig tegen de wet- en regelgeving in, zoals deze destijds gold. Voor deze 'misdaad' ze kreeg een boete maar toen ze weigerde deze te betalen werd ze gearresteerd. Een jaar later werd ze vervolgd voor verstoring van de openbare orde. In de aanloop van haar mogelijke veroordeling werd er een portret van Parks gemaakt. Als verdachte weliswaar maar zeker niet zonder gevolgen.  

Martin Luther King begon na dit incident de geweldloze "Montgomery-busboycot". Hierdoor ging het busbedrijf bijna failliet. Om bankroet te voorkomen schafte deze maatschappij de rassenregels in hun bussen af, wat tot enorm verzet leidde. Van een veroordeling is het uiteindelijk niet gekomen want Rosa werd door het Amerikaanse Hooggerechtshof in het gelijk gesteld. Maar belangrijker nog is dat de scheiding tussen blanken en zwarten ongrondwettig werd verklaard.

 

 

Amelia Earhart

Amelia gedroeg zich in haar jonge jaren al meer als een jongetje en fantaseerde over beroepen die destijds voornamelijk door mannen werden uitgeoefend. Vanaf het moment dat ze voor het eerst een vliegreis maakte, had ze nog maar één persoonlijke missie; piloot worden. Na vlieglessen te hebben genomen kocht ze haar eigen vliegtuig . Een paar jaar later kocht ze een Avro Avian vliegtuig en daarmee werd ze de allereerste vrouw die een intercontinentale solovlucht maakte.

Haar laatste vlucht was in 1937 met als reisdoel een klein smal eiland in de grote oceaan. Speciaal voor deze recordpoging was er op dit eiland een landingsbaan aangelegd. Uren nadat Amelia met haar copiloot waren vertrokken werd het stil, het radiocontact was verbroken.

Een gezamenlijke zoektocht door marine en kustwacht leverde geen spoor van de vliegeniers of hun toestel op. Het lot van de twee is sindsdien het onderwerp van veel geruchten en speculaties. In tegenstelling tot de gedachte dat het toestel ergens was neergestort, werd de mogelijkheid van een noodlanding  op een ander eiland – honderden kilometers in andere richting – met de jaren denkbaarder. Dankzij een foto die werd gemaakt op dat eiland waarop het lijkt alsof het Amelia is die op de kade van een gehavende pier zit. Met op de achtergrond de contouren die overeen lijken te komen met een vliegtuig dat in zee ligt.

Het vermoeden is dat de vrijgevochten Amelia uiteindelijk gevangen is genomen maar feit blijft dat het een mysterie blijft wat zich precies heeft afgespeeld.