Taboedoorbrekende documentairefotografie –Sofie van de Calseijde

Taboedoorbrekende documentairefotografie – Sofie van de Calseijde

Senta Bemelman 2134 0
Vijf jaar lang fotografeert Sofie van de Calseijde seksueel hulpverlener Tika voor het boek ‘Een stukje liefde’. Wat begon als een afstudeerproject, eindigt in een emotioneel fotoboek. Sofie vertelt over haar taboedoorbrekende documentairefotografie.

In de documentairefotografie ligt de focus op de boodschap van foto's. Sommige fotografen weten dit direct voor de aanvang van projecten. Bij Sofie verliep het proces anders. 'Ik ben dit project niet gestart met een bepaalde boodschap, die heb ik tijdens het proces gevonden. Hoe meer en hoe langer ik Tika en haar klanten fotografeerde, hoe beter ik kon inzien waarom ik een boek wilde maken. Ik heb bewust voor het medium fotoboek gekozen om iets tastbaars te maken dat je op elk moment kunt pakken. En omdat ik het intieme karakter van het onderwerp beter vond passen bij de intieme beleving van een boek lezen, anders dan foto’s op een expositie bekijken. De selectie van de foto’s en de dagboekfragmenten zijn de basis van het boek. In overleg met de uitgever hebben we een achtergrondartikel over seksuele dienstverlening toegevoegd om het onderwerp meer kader te geven.'

Afstudeerproject

Als afstudeerproject koos Sofie seksuele hulpverlening als onderwerp. ‘We moesten ons houden aan het thema “verzorgers”.  Seksuele hulpverlening kwam in me op doordat de combinatie van seks en onhandige situaties, met bijvoorbeeld een tillift, tot mijn verbeelding sprak. Het was een hele zoektocht om een seksueel hulpverlener te vinden die wilde meewerken. Eerst zocht ik op Google en kwam ik bij verschillende bemiddelingsbureaus terecht en na veel doorverwijzingen kwam ik bij Tika. Op een gegeven moment liet ze mij een soort dagboekfragmenten lezen die ze schreef over de relatie met haar klanten. Vanaf dat moment werd een boek steeds meer een optie. Omdat ik na mijn afstudeerproject nog niet voldoende materiaal had, ging ik door. Na 5 jaar was het boek "Een stukje liefde" er.’


Foto's © Sofie van de Calseijde

In beeld

Volgens Sofie is seksuele hulpverlening nog een taboe en daarom extra belangrijk om dit op een goede manier in beeld te brengen. ‘Ik was niet geïnteresseerd in seksuele handelingen, de nadruk ligt op intimiteit en wat het met de mensen doet. Eerst wilde ik bij mijn foto’s stilstaan bij de ongemakken die gepaard gaan met seksualiteit en een handicap. Later besloot ik dat de interactie een belangrijker onderwerp was. Ik focuste op wat het met hulpbehoevenden deed.’ Tijdens het fotografieproces liep de fotograaf behalve tegen ethische problemen ook tegen technische moeilijkheden aan. ‘Omdat ik, tijdens het maken van ‘Een stukje liefde, een niet full-frame dslr gebruikte (Nikon D300), liep ik af en toe tegen technische problemen aan. Zo was het een uitdaging om een zo gunstig mogelijke combinatie tussen ISO-waarde en sluitertijd te kiezen. Bij de meeste cliënten van Tika waren de kamers redelijk donker vanwege gesloten gordijnen. Daarnaast was het ook lastig om cliënten te vinden die op de foto wilden. Hierin speelde Tika een sleutelrol, zonder haar had ik überhaupt nooit toegang gekregen. Sommige mensen waren niet in staat om te spreken en konden daardoor ook geen toestemming geven. Toestemming is ontzettend belangrijk. Ik wilde daarom ook niet de hulpbehoevenden fotograferen, tenzij ik zeker wist dat zij akkoord gingen. ‘

Starten als documentairefotograaf

‘Ik ben acht jaar actief in de fotografie, maar vanwege financiële redenen niet full-time met fotografie bezig. Het gezinsleven vergt een stabiel inkomen, om die reden ben ik key-user bij de Universiteit Utrecht. Maar als het kan, pak ik gelijk mijn camera (inmiddels een full frame Nikon D750) op.’

Ga naar de website van Sofie voor meer werk of bekijk deze video waarin zij uitleg geeft over het project.

Een stukje liefde

Auteurs: Sofie van de Calseijde en Tika Stardust
Uitgeverij: Komma
Prijs: € 24,95
ISBN: 9789491525438
 

afbeelding van Senta Bemelman

Senta Bemelman | Redacteur

Bekijk alle artikelen van Senta