Caravaggio was eerste ‘fotograaf’

Julian 1069 0
De beroemde Italiaanse schilder Caravaggio maakte in de 16e eeuw al gebruik van fototechnieken, 200 jaar voor de uitvinding van de fotografie. Aldus een onderzoekster uit Florence.

Volgens Roberta Lapucci maakte Caravaggio (1571 – 1610) voor zijn schilderijen gebruik van technieken die aan de basis van fotografie staan. Caravaggio wordt geroemd om zijn intense en theatrale lichtgebruik.

Doka
Het was al bekend dat de schilder in een ‘donkere kamer’ werkte en zijn modellen door een gat in het dak verlichtte. Maar volgens Lapucci ging Caravaggio verder dan dat, ze stelt dat het beeld op canvas werd geprojecteerd en ‘vastgelegd’.

Door gebruik te maken van lichtgevoelige materialen zou het geprojecteerde beeld zo’n 30 minuten lang op het canvas zichtbaar zijn. In dit tijdsbestek beschilderde Caravaggio het doek. Hij gebruikte hiervoor een mix van wit lood met chemicaliën en mineralen, die in het donker zichtbaar zijn.

Vuurvliegjes
Roberta Lapucci is de eerste onderzoekster die aanwijzingen heeft voor het gebruik van lichtgevoelige materialen op het canvas. Caravaggio zou een lichtabsorberend poeder gebruikt hebben, gemaakt van vermalen vuurvliegjes. Dit poeder werd destijds gebruikt om ‘special effects’ te creëren in theaterproducties.

Bewijs
Volgens Lapucci is er veel bewijs: “Caravaggio maakte nooit schetsen. Ook het feit dat een zeer groot deel van zijn onderwerpen linkshandig zijn, duidt op projectie. Het is eenvoudig te verklaren doordat het beeld achter op het doek geprojecteerd werd. Het aantal linkshandigen neemt in zijn latere werken flink af, een teken dat zijn projectietechniek verbeterde. Ook krijgen zijn latere werken een steeds grotere ‘scherptediepte’, wat eveneens duidt op technische vooruitgang.”

Lapucci laat wel duidelijk weten dat haar bevindingen niets afdoen aan het werk van de artiest. “Het projecteren van een beeld op een canvas maakt je nog niet zomaar een Caravaggio.”


David en Goliath, Caravaggio (1600, Olie op canvas, Prado, Madrid)