Vreemde patronen in een foto: moiré uitgelegd

Amy Schutte 229
Wanneer je een foto maakt van een onderwerp met een fijn patroon, ontstaat er een patroon in je foto dat er in werkelijkheid niet was. Bij video heb je dit ook en is het meer bekend: denk maar aan de nieuwslezer met het fijne ruitjes overhemd dat ‘danst’ als hij beweegt. Dat noem je interfereren of moiré.

Wat is het?

Een moirépatroon is een interferentiepatroon dat ontstaat als twee sets met lijnen over elkaar heen gelegd worden onder een iets verschillende hoek, of als zij een iets verschillende lijn afstand hebben.Op het moment dat de lijnen in een bepaalde verhouding tot elkaar staan, gaan ze met elkaar werken. De term komt van het Franse moiré, oorspronkelijk een soort zijde. Dat komt omdat moirépatronen kunnen ontstaan als meerdere gelijksoortige patronen op elkaar geprojecteerd worden.  Bijvoorbeeld als twee dunne stoffen, zoals zijde of vitrage, over elkaar heen worden gelegd.

Foto

Stel je maakt een foto van een onderwerp met een fijn patroon. Dan moet je weten dat in je camera ook een patroon zit, namelijk het patroon in de organisatie van de pixels. Soms zijn die twee patronen zo georganiseerd dat er een derde patroon ontstaat, één die je op het oog niet zoet: moiré. Dat kan zelfs gepaard gaan met extra kleuren. Moiré komt in de natuur bijna niet voor, dus het kan zijn dat je het niet (eerder) bent tegengekomen met fotograferen. Bij fijne patronen (of grovere patronen op grote afstand) kan het wel voorkomen, vooral bij kleding (bruidsjurk!), architectuur (dakpannen) etc.

Wat kun je eraan doen?

Doordat de combinatie van twee patronen een nieuw patroon vormt, zie je moiré. Zou je het net anders organiseren, dan verdwijnt de moiré wellicht weer. Je kunt dus proberen de camera iets te draaien en zo de organisatie van je pixels (patroon één) in een andere verhouding tot het patroon in het onderwerp te zetten.

Anti-aliasing filter

Om moiré te verminderen (of verwijderen) is een speciaal anti-aliasing filter in de meeste camera geplaatst. Als het filter te sterk is, levert dit een waziger foto op die echter is geen moiré bevat. Als een zwakker filter wordt gebruikt, zal de afbeelding scherper zijn, maar is de kans groter dat in sommige omstandigheden toch moiré optreedt. Als je camera geen ingebouwd anti-aliasing filter heeft, kun je er één los op het objectief plaatsen, zoals bij SLR’s nodig is.

Oplossen in nabewerking

Je kunt moiré ook verminderen in de nabewerking. Tony Northrup doet voor hoe je dat in Lightroom kunt doen.

 

 

Soms kan het helpen om het scherpstelpunt te wijzigen (zodat het gedeelte met moiré wellicht iets minder detail krijgt), of de brandpuntsafstand. Wil je een beeldscherm fotograferen? Speel dan met de sluitertijd, om niet in de war te raken met de beeldfrequentie. Helaas kan moiré optreden bij alle camera’s, dus wees alert en bespaar je een hoop werk in de nabewerking.

afbeelding van Amy Schutte
Door: Amy Schutte

Amy Schutte | Redacteur

Bekijk alle artikelen van Amy