Het mysterie brandpuntsafstand en cropfactor

Amy Schutte 178
Brandpuntsafstand bepaalt de hoek die bepaalt wat je te zien krijgt in de foto. Een klein getal betekent een grote hoek, je krijgt dus veel te zien. Een groot getal betekent een kleine hoek, maar een sterkere vergroting. Je ziet dus minder, maar wat je ziet wordt vergroot. Brandpuntsafstand is ‘de afstand tussen de lens en het punt waar lichtstralen, die evenwijdig aan de optische as invallen, na door de lens samenkomen omdat zij in de lens van richting zijn gebroken.’ Wat vereenvoudigd wordt het vaak uitgelegd als de afstand tussen het midden van het objectief en de sensor van de camera.

Dus, de brandpuntsafstand bepaald het gebied dat we kunnen zien? Niet helemaal, want de afmeting van de sensor heeft daar ook invloed op. Daarom geven fabrikanten ons de brandpuntsafstand en niet, bijvoorbeeld, het zichtveld. Wat op zich heel logisch zou zijn.

Voorbeeld

Laten we als voorbeeld een 50mm nemen. Deze beeldhoek komt min of meer overeen met de beeldhoek van onze eigen ogen en wordt daarom veel gebruikt, Het kijkt fijn omdat we het gewend zijn om de wereld om ons heen zo te zien. Een 50mm objectief met een vaste brandpuntsafstand (prime lens) geeft een beeldhoek van ongeveer 45 graden. Op een camera met full frame sensor. Een APS-C sensor heeft een cropfactor van ongeveer 1.6 (afhankelijk van het cameramerk), wat betekent dat het zichtveld nu verandert naar ongeveer 30 graden. Een hoek die meer overeenkomt met een kort tele objectief.

APS-C vs full frame

Dat betekent dat je, om met een APS-C sensor een hoek van 45 graden te pakken met een 50mm objectief, verder weg moet gaan staan. Maar dat verandert het perspectief en geeft een andere compressie, die karakteristiek is voor korte teleobjectieven. Dus, om het equivalent van een 50mm te krijgen op AOS-C, zul je op zoek moeten naar een brandpuntsafstand van rond de 31 mm voor een beeldhoek van 45 graden. Omdat die niet bestaan in prime objectieven, zul je ofwel met een zoomobjectief naar die brandpuntsafstand moeten gaan, ofwel een prime objectief van 28mm of 35mm moeten kiezen.

Licht naast de sensor

Camera's die met APS-C-formaat werken hebben ten opzichte van fullframe camera’s een kleinere oppervlakte om een afbeelding te vormen. Ze hebben immers een kleinere sensor. Bij een objectief dat voor fullframe bedoeld is, dan is de beeldcirkel wel groter maar dat heeft geen zin: er valt meer licht naast de sensor, waar niets mee gedaan wordt. De beeldhoek wordt berekend op basis van het diagonaal van sensor en de brandpuntsafstand; bij een gelijkblijvende brandpuntsafstand wordt de beeldhoek daarom kleiner ten opzichte van full frame.

Tele

Het voorgaande geldt ook voor teleobjectieven. Hier verwachten we een kleine beeldhoek en een sterke vergroting, zeker naarmate de brandpuntsafstand toeneemt, Dat klopt ook, maar ook hier is het afhankelijk van de sensor, die uiteindelijk samen met de brandpuntsafstand de beeldhoek en dus het zichtveld bepaalt. Een 300mm objectief is, voor een 35mm fullframe sensor camera, een teleobjectief. Bij een APS-C is de brandpuntsafstand echter vergelijkbaar met een objectief van 188mm. Dus, prime objectieven geven niet op elke camera hetzelfde beeld.

afbeelding van Amy Schutte
Door: Amy Schutte

Amy Schutte | Redacteur

Bekijk alle artikelen van Amy