De zelfportretten die Henriëtte van Gasteren (1964) maakt onder haar kunstenaarsnaam Lilith zijn voor velen confronterend. De een moet om haar foto’s lachen, bij de ander valt de mond spontaan open, terwijl een derde zijn of haar ogen dichtknijpt om ze niet te hoeven zien.

Banquet - Lilith

Op elke foto weet Lilith zichzelf neer te zetten als een vrouw met vele gezichten in uiteenlopende poses. Zowat alle facetten van ‘het vrouw zijn’ komen aan bod. Zonder taboe. Dagelijkse zaken, zoals een huisvrouw-karikatuur achter de strijkplank met de nodige zelfspot, maar ook de crue aspecten van bijvoorbeeld een miskraam. De fotograaf draait er evenmin haar hand niet voor om bloot in beeld te verschijnen of als een bloederige Jezusfiguur aan het kruis met een mes in haar hand.

Domestic Goddess - Lilith

Censuur

Bewondering of afkeer. Hoe dan ook, haar foto’s maken iets bij je los. Of leveren censuur op. Een paar weken geleden werd Lilith's account nog door Facebook verwijderd toen ze er haar ‘banket-foto’ op plaatste. En haar ‘orgasmekunstwerk’ werd onlangs tijdens de Dream Art Exhibition in de Limburgse abdij Rolduc verplaatst naar een ruimte achter slot en grendel.

In Between Shifts - Lilith

Voor de fotografe is het doorgaans onduidelijk waarom men bepaalde beelden als schokkend ervaart. 'Kunst moet juist emoties opwekken', verklaart ze. 'Naar mijn mening komt een geschokte reactie voort uit mensen hun eigen remmingen, de beleving speelt zich af in hun eigen hoofd. Dat zegt meer over hun gevoel dan over mijn werk.'

Met haar ongezouten portretten wil de kunstenares weergeven wat ze voelt en beleeft, hoe ze in het leven staat en hoe ze tegen bepaalde zaken aankijkt. Dat is ook de reden waarom ze voor zelfportretfotografie heeft gekozen. 'Wie kan dat beter tot uitdrukking brengen dan ikzelf?', aldus Lilith.

Fish heads - Lilith

Huis als decor

De fotograaf zoekt alle gaten en hoeken op in en rondom haar huis om er zelfportretten te maken. Ze gebruikt daarvoor een Nikon D70s, een zelfontspanner en afstandsbediening. Het begon allemaal zes jaar geleden toen ze een tweedehands webcam kreeg en ging experimenteren met haar gelaatsuitdrukkingen. 'Ik schreef destijds verhalen en gebruikte stilstaande webcambeelden om de verhalen op mijn website te illustreren.' Al gauw stapte ze over op een Kodak compactcamera, vanwege de mobiliteit en kwaliteit. 'Er ging een nieuwe wereld voor me open toen ik een Nikon D70s met afstandsbediening kocht. Daarmee kon ik pas echt los gaan.'

Side table - Lilith

Dat ze in en rondom het huis fotografeert komt vooral omdat ze dat praktisch vindt. 'Ik improviseer veel en zo heb ik alle 'tools en gadgets' binnen handbereik. Bovendien put ik inspiratie uit mijn leven. Mijn huis en tuin maken daarvan onderdeel uit. En niet te vergeten, ik ben moeder van drie kinderen. Op deze manier kan ik werken en er tòch voor de kinderen zijn.'

My magical hat - Lilith
Foto's © Lilith