Boekrecensie: Phyllis Galembo – Maske

Redactie 2294
Het lijkt een groot verkleedfestijn, maar het is pure ernst. De maskerade die de Amerikaanse fotografe Phyllis Galembo in haar boek Maske laat zien heeft weinig met carnaval te maken, maar alles met de leefwijze van inheemse volkeren in Afrika.

Al sinds 1985 fotografeert Phyllis Galembo mensen en hun maskers. Gefascineerd door de gezichtsbedekking en gewaden begon zij met het vastleggen van Afrikaanse priesters en priesteressen in hun traditionele kledij. Vorig jaar verscheen haar fotoboek Maske, waarin de reizen van Galembo naar de Afrikaanse landen Nigeria, Benin, Zambia, Burkina Faso, Ghana, Sierra Leone en het Caribische Haïti zijn gebundeld. Een bonte verzameling van de meest vreemde uitdossingen, de een nog extravaganter dan de ander.

Cultureel fenomeen

In het voorwoord schrijft de Nigeriaanse kunsthistoricus Chika Okeke-Agulu dat maskers een van de belangrijkste culturele fenomenen van Afrika vormen. Ze worden vooral gezien als een manier om geesten tot leven te wekken en zijn daarnaast op allerlei manieren vervlochten met de Afrikaanse tradities. Zo dienen de maskers voor verschillende doelen uiteenlopend van het bezorgen van een goede oogst tot het spreken van recht. Maskers met een diepere boodschap en betekenis. 

Agbo Meji (Two Rams Never Drink at the Same Time from One Pot), Egungun Masquerade, Bohicon, Benin 2006 © Phyllis Galembo

Fancy Dress and Rasta, Nobles Masquerade Group, Winneba, Ghana 2009 © Phyllis Galembo

Kunstenaars

De Afrikaanse maskers worden vervaardigd uit zo'n beetje alles wat voor handen is en dat is op de gestandaardiseerde foto's van Galembo ook te zien. Flora en fauna, afval of restmateriaal, alles kan dienen om een masker mee te maken. Voor Galembo is het juist deze diversiteit die het fotograferen van maskers zo interessant maakt. Naast hun sprankelijke kleuren en minuscule details. Daarnaast wil Galembo haar kijkers meegeven dat deze – onbekende – culturen fantastische kunstenaars voortbrengen, zoals ze in een eerder interview liet doorschemeren. 'Mensen hebben soms maar heel weinig nodig om iets moois te maken', stelde ze. En ze heeft helemaal gelijk.

Ekpo Masquerade, Calabar South, Nigeria 2005 © Phyllis Galembo

Ghost and Bull, Dodo Masquerade, Bobo-Dioulasso, Burkina Faso 2009 © Phyllis Galembo

Maske

Galembo heeft in Maske 107 foto's verzameld, ingedeeld op land en allen voorzien van een introductie-essay en achtergrondgegevens over zowel de bijbehorende traditie als haar persoonlijke reis. Het geeft de beelden noodzakelijke inhoud, wat het kijken ernaar stukken interessanter maakt. Hoewel Galembo ervoor gekozen heeft haar standpunt af en toe te veranderen, blijven de foto's namelijk weinig verrassend of uitdagend. Mede door de kale achtergronden, maar ook omdat de personen erachter buiten beeld blijven. De passie die de fotografe heeft voor maskers komt niet helemaal door; Maske blijft steken bij een bonte verzameling apart uitgedoste Afrikanen. Mooi en interessant om naar te kijken, te ongrijpbaar om in te blijven hangen.

Two Children with Green Masks, Ti-Mouillage, Haiti 2004 © Phyllis Galembo

Njak Abumbum (Man with Gourd), Etikpe Village, Nigeria 2004 © Phyllis Galembo

afbeelding van Redactie
Door: DIGIFOTO Pro

DIGIFOTO Pro | Redactie

Bekijk alle artikelen van DIGIFOTO