Review: Pentax X70 - 24x ultrazoom

De Pentax X70, met bereik van een ruime 26mm groothoek tot een indrukwekkende 624mm telestand, is volledig handmatig in te stellen. De camera beschikt over spotmeting en beeldstabilisatie en het apparaat kan ook filmen in 720P HD-resolutie. Wel moet je het dan doen met 15 fps. Dit alles heeft Pentax weggewerkt in een relatief  kleine behuizing, met  een gewicht van 410 gram.

Ergonomie & bediening

De camera is qua ontwerp een echte 'bridge' camera, ontworpen om het beste van dslr- en compactcamera’s bij elkaar te brengen. Ondanks het kleine formaat houdt de X70 prettig vast, voornamelijk dankzij een diepe, rubberen handgreep.

Alle knoppen zijn voorzien van duidelijke belettering of tekens. Deze doen een beetje goedkoop aan op het eerste gezicht maar zijn wel ondubbelzinnig duidelijk in hun functie. De plaatsing van de knoppen is bijzonder intuïtief en zal voor de meeste dslr-gebruikers bekend aandoen. Zo zien we een uit de kluiten gewassen modusknop die rechtstreeks van een Pentax-dslr af zou kunnen komen. De menustructuur volgt de even logische no-nonsense ontwerpfilosofie en sluit goed aan bij de rest van de bediening.

In- en uitzoomen doe je met de hendel onder de sluiterknop. Een typisch ontwerp afkomstig uit de compactcamerawereld. Aan de voorkant zien we het draaiwieltje voor diafragma of sluitertijd, dat in de M-stand handig wisselt van functie door middel van het ingedrukt houden van de +/- belichtingscompensatieknop.

Lcd-scherm en EVF

Het beeldscherm biedt ondertussen redelijk gestandaardiseerde specificaties. Met 2.7-inch diameter en 230,000 beeldpunten is het voldoende om prettig mee te werken, terwijl de anti-reflectieve coating wat compenseert voor het gebrek aan intensiteit. Positief is ook dat vetvlekken van vinger of gezicht nauwelijks hun sporen nalaten. 
De Pentax X70 bied naast het lcd-scherm ook een elektronische zoeker (EVF). In de praktijk is deze met 200.000 beeldpunten best bruikbaar in situaties waar je er met het lcd-scherm niet uitkomt. De verversingsfrequentie van het beeld is prima bij buitenlicht en acceptabel binnenshuis, overdag. In de avond resulteert het, zoals bij vrijwel alle lcd-schermen, in schokkerig beeld.

Beeldstabilisatie

De gebruikte beeldstabilisatie is een combinatie van ccd-shift en iso-verhoging. Dat laatste gebeurt alleen als je de camera op AUTO-ISO laat staan. De ccd-shift doet z'n werk uitstekend en geeft 1.5 a 2 stops winst. Er is geen merkbare vertraging wanneer stabilisatie is ingeschakeld of negatieve resultaten bij snelle sluitertijden. Je kunt de stabilisatie dan ook prima aan laten staan, tenzij je wilt experimenteren met beweging.

Van 26mm groothoek naar 624mm telestand, een indrukwekkende uitvergroting

De Pentax X70 heeft net als zoveel recente compactcamera's een piepkleine 1/2.3" inch sensor, waardoor we niet hoopvol gestemd waren over de te verwachten ruisprestaties. Toch verrast Pentax ons op dit gebied. De iso-waarden vanaf 50 tot 400 zijn prima bruikbaar. OP ISO 50 is er wel wat meer detail zichtbaar dan de hogere waarden, maar het verschil is minimaal. Minder positief is dat de stap van 400 naar 800 meteen met een onverwacht significant verlies in detaillering en kleur gepaard gaat. Deze trend zet zich voort op ISO 1600, waar Pentax zeer sterke ruisreductie toepast op de jpeg-bestanden, wat een nauwelijks bruikbaar resultaat oplevert. De ISO 3200 en 6400, die alleen bij 5-megapixel resolutie beschikbaar zijn, had Pentax wat ons betreft weg mogen laten. Resolutie en scherpte is in deze standen ver te zoeken. Er zijn echter weinig compactcamera’s die ISO 800 bruikbaar beeld opleveren. Wat dat betreft wijkt Pentax niet af.

Ruisprestaties - 100% beelduitsneden

Dynamisch bereik

Langzaamaan wordt het dynamisch bereik van de kleinere beeldsensoren steeds beter. Ook de X70 doet het prima op dit gebied en maakt prettige beelden met natuurlijke verzadiging en hoog dynamisch bereik. Dit is wel gemeten op de 'natuurlijk' stand, mocht je een wat hoger contrast willen kan je wellicht beter kiezen voor 'Helder' als beeldstijl. Of natuurlijk zelf even handmatig de verzadiging en het contrast aanpassen in het menu.

Net als het kleine sensortje belooft een 24x zoomlens niet veel goeds voor de scherpte en algehele kwaliteit van het beeld. Zeker niet als deze begint bij een wijde 26mm. Toch vallen de prestaties behoorlijk mee en is het gebied van 26mm tot ongeveer 350 a 400mm goed. Pas op het uiterste tele-eind lever je behoorlijk in op gebied van chromatische aberraties, contrast en vignettering. 

Verkleinde weergave van de testopstelling. Onder zie je de 100 procent beelduitsneden.

Testresultaten groothoekstand

Op 26mm zijn de middenprestaties op f/2.8 meteen goed en op f/4.0 zelfs uitstekend. Ook op f/5.6 is de scherpte in orde, maar bij f/8 zien we een duidelijk verlies in contrast en resolutie. Veel zoomlenzen op compacts bieden een variabel minimaal diafragma en het is al uitzonderlijk dat f/8 op zo'n lichtsterke stand überhaupt beschikbaar is. We zien echter wel waarom deze vaak weggelaten wordt - door diffractie gaan resolutie en contrast flink omlaag.
De hoeken doen het, zoals is te verwachten, minder goed. Maar de aangetroffen onscherpte en chromatische aberraties beperken zich wel tot de uiterste gebieden, zelfs op f/2.8. Vanaf f/4 zien de hoeken er goed uit. Alleen wanneer we naar het kleinste diafragma (f/8) overschakelen zien we dat het verlies van contrast en scherpte over het gehele beeld uniform optreed.

Testresutlaten telestand

Kijken we naar de uiterste telestand, dan valt als eerste op dat de hoeken allemaal tot wel een stop donkerder zijn dan vergelijkbare gebieden in het midden van het beeld. We hebben niet vaak vignetting meegemaakt in het telebereik (meestal tref je het juist aan in de wijdere standen), laat staan dat het op alle diafragmastanden optreed. Gelukkig is het donkerder worden van de hoeken de makkelijkst corrigeerbare lensfout en hoeft deze op zichzelf geen probleem te vormen.
De chromatische aberraties zijn lastiger weg te werken. Afgezien van deze twee zaken is de scherpte redelijk goed onder controle, ongeacht het gekozen diafragma. Gezien het extreme zoombereik stelt de Pentax X70 dan ook niet teleur.

Vervorming

De vervorming in de groothoekstand is flink. Afhankelijk van de gekozen scherpstelafstand. In de macrostand loopt het op tot 10 procent tonvormige vervorming, bij afstanden boven de 5 meter zakt het naar een zeer acceptabele 2 a 2,5 procent. Op 624mm blijft de vervorming prima binnen de perken. In de praktijk is deze nauwelijks merkbaar.

Vervorming bij 26mm groothoek

In onderstaande diashow vind je 7 testfoto's. De foto's zijn in origineel formaat te downloaden via de menuoptie. Op alle foto's berust copyright. Foto's mogen enkel gebruikt worden voor persoonlijke evaluatiedoeleinden.

Video

De Pentax X70 kan filmen in 720P-resolutie, maar doet dat met slechts 15 beelden per seconde, wat te weinig is voor echt vloeiende opnamen. Wanneer er sprake is van bewegende onderwerpen of eigen beweging, verraad de lage framerate zich direct. Om de videokwaliteiten hoef je de X70 niet aan te schaffen.

Ondanks enkele in het oog springende gebreken zoals de twijfelachtige videomodus, aberraties en vignettering boven de 350mm en de vertekening op 26mm bij korte scherpstelafstanden, kunnen we erg positief zijn over de Pentax X70. Het is een van de beter presterende ultra-zoomcamera’s van dit moment. Er moeten echter bij zulke enorme zoombereiken altijd concessies worden gemaakt. We juichen Pentax's beslissing om nadrukkelijk voor optimalisatie van het groothoek en middenbereik te kiezen toe. Houd er wel rekening mee dat de focussnelheid aan de trage kant is boven de 350mm. Ook positief verrast waren we over de elektronische zoeker (EVF) die bovengemiddeld goed is op gebied van scherpte en verversingsnelheid.

Voor wie op zoek is naar een ultrazoom heeft Pentax met de X70 een compacte fotografiemachine op de markt gezet. Op veel punten is de Pentax X70 niet uitzonderlijk, het lcd-scherm is standaard te noemen, net als de beeldkwaliteit. Ook de bediening is goed, maar zo vergelijkbaar met eerdere camera’s. Maar op al deze gebieden soort de X70 voldoende tot goed en dat maakt het geheel in combinatie met het enorme zoombereik en de prettige EVF tot een interessant totaalpakket.

Oordeel